Yüzyıllar boyunca Almus ilçesine ve köylerine bereketli topraklarında yetişen ürünlerle katkı sunan Almus Ovası, bugün sularının üzerinde ve kıyılarında başka bir hayatı ağırlıyor. Bir zamanlar ekinlerin boy verdiği, hasadın toplandığı bu alan, şimdi baraj gölü olarak su canlılarına yaşam alanı, göçmen kuşlara ise yolculukları sırasında dinlenebilecekleri ve beslenebilecekleri geçici bir sığınak oluyor.
Bugünkü sahil yolu yürüyüşümde kıyıda bir araya gelen kuşları izlerken, bu değişimi düşündüm. Karşı yamaçların sonbahar renkleri suya uzanıyor, kuşlar sığlığın kenarında günlük hayatlarını sürdürüyordu. Kimi dinleniyor, kimi tüylerini düzeltiyor, kimi de kıyıda yiyecek arıyordu. Uzaktan sessiz görünen manzaranın içinde, dikkatle bakınca birbirinden farklı hareketler seçiliyordu.
Bu görüntü, ovanın geçmişini de hatırlatıyordu. Suların altında kalan topraklarda insanların emeği, köylerin geçimi ve hasat mevsimlerinin hatıraları vardı. Bugün göle baktığımızda gördüğümüz güzellik, o geçmişle birlikte anlam kazanıyor. Kıyıda durmak, hem burada eskiden yaşananları düşünmeye hem de şimdi süren hayatı fark etmeye fırsat veriyor.
Almus’un bereketi zaman içinde biçim değiştirmiş. Toprağın ürün verdiği yerde bugün suyun çevresinde kurulan bir yaşam var. Balıklar, kıyı bitkileri ve su kuşları bu yaşamın farklı parçaları. Göç yolculuğundaki kuşlar içinse göl, bir süre soluklanabilecekleri duraklardan biri. Bizim yürüyerek geçtiğimiz bir kıyı, onlar için yolun devamına hazırlanılan bir yer olabiliyor.
Kuşları izlerken insanın kendi yolculukları da geliyor aklına. Uzun bir yolun ardından güvenli bir yerde dinlenmenin, suya ve yiyeceğe ulaşmanın kıymetini biliyoruz. Kıyıdaki bu küçük misafirlerin ihtiyacı da bize yabancı değil. Onları ürkütmeden izlemek, bulundukları alanı temiz bırakmak ve suyu korumak, aynı çevreyi paylaşmanın sade sorumlulukları.
Sonbahar, Almus Baraj Gölü’nün çevresinde yavaşça ilerliyor. Yamaçların renkleri değişiyor, kıyının çizgisi yer yer açığa çıkıyor, kuşlar suyun kenarında toplanıyor. Bu manzaraya baktıkça, bir yerin tarihinin yalnızca yapılarda ve yazılı kayıtlarda saklanmadığını düşünüyorum. Toprağın nasıl kullanıldığı, suyun nerelere ulaştığı ve hangi canlıların burada konakladığı da o tarihin içinde yer alıyor.
Bir zamanlar ovadan kaldırılan ürünlerle anılan bereket, bugün gölün barındırdığı canlılarla da sürüyor. Geçmişin emeğini hatırlayarak bugünün suyuna ve kıyısına sahip çıkmak, Almus’a duyduğumuz bağlılığın bir karşılığı olabilir.
Vaktiyle başakları taşıyan Almus Ovası, bugün göç yolundaki kanatlara dinlenecek bir kıyı sunuyor.